Pierwsza wizyta u psychologa z dzieckiem potrafi stresować całą rodzinę. Dlatego w wielu gabinetach najlepszym startem jest spotkanie… najpierw z rodzicami. Najlepiej, jeśli na pierwsze spotkanie przyjdą oboje rodzice, bez dziecka. To nie „tajemnice przeciwko dziecku”, tylko sposób, żeby spokojnie zebrać fakty, uspójnić wersje i ustalić plan wsparcia.

Dlaczego warto zacząć od samych rodziców?

• łatwiej opowiedzieć historię: co się zmieniło, od kiedy, w jakich sytuacjach jest trudniej  

• można omówić codzienność dziecka (sen, jedzenie, szkoła/przedszkole, relacje) i to, co już próbowaliście  

• dziecko nie czuje, że „jest problemem”, tylko że dorośli budują mu bezpieczną pomoc  

• można jasno ustalić zasady: poufność, granice, i co dziecko ma prawo wiedzieć

Dopiero potem zapraszamy dziecko. I tu zwykle padają pytania:

„Po co tu jestem?”, „Czy muszę mówić?”, „Czy to boli?”, „Czy będziesz obok?”, „Czy to, co powiem, zostaje między nami?”, „A co jeśli się rozpłaczę?”, „Czy ktoś w szkole się dowie?”

Rodzic może powiedzieć prosto:

„Idziemy do psychologa, bo chcemy, żeby było Ci łatwiej. Nie jesteś problemem. Możesz mówić, bawić się, rysować albo milczeć. To nie jest kara.”

Mały tip od psychologa: weź 2-3 konkretne przykłady sytuacji „z życia” (kiedy jest trudniej, co pomaga, co nasila). To skraca drogę do realnych wskazówek.

Jeśli chcesz przygotować dziecko na pierwszą wizytę u psychologa w spokojny i bezpieczny sposób, poniżej znajdziesz darmową ściągę.

To 16 najczęstszych pytań, jakie zadają dzieci, oraz proste, gotowe odpowiedzi dla rodzica, które pomagają zmniejszyć lęk i dają dziecku poczucie kontroli.

Jak korzystać z tej ściągi – instrukcja dla rodzica:

Ta ściąga ma trzy wersje językowe, bo inaczej rozmawia się z przedszkolakiem, inaczej z dzieckiem szkolnym, a inaczej z nastolatkiem.

Wybierz wersję, która pasuje do wieku i dojrzałości Twojego dziecka:

Dzieci 3-6 lat: korzystaj z wersji „ultra krótkiej” (jedno zdanie, prosto, bez tłumaczenia).

Dzieci 7-10 lat: wybierz wersję szkolną, bardziej konkretną, ale nadal prostą.

Nastolatki 11-18 lat: przejdź do wersji dla nastolatka, gdzie najważniejsze są autonomia, szacunek, granice i jasne zasady poufności.

Jeśli Twoje dziecko ma 6 lat, wybierz wersję, która bardziej pasuje do jego sposobu myślenia.

Jeśli Twoje dziecko ma 16 lat, traktuj je jak partnera w rozmowie. Nastolatki zwykle chcą wiedzieć „po co”, „jak to działa”, „co zostaje prywatne” i „na co mam wpływ” – dlatego w wersji nastoletniej pytania i odpowiedzi są bardziej bezpośrednie i dorosłe.

Wybierz 3-5 pytań, które najbardziej pasują do sytuacji i temperamentu dziecka. Odpowiadaj krótko, spokojnie i prawdziwie. Jeśli dziecko dopyta, dopiero wtedy rozwijaj.

⸻

Co rodzic może powiedzieć dziecku na start (3-6 lat)

Idziemy do psychologa. To osoba, która pomaga dzieciom, kiedy w środku jest trudno albo kiedy emocji jest dużo. To nie jest kara i nic nie boli. Możesz mówić, bawić się albo rysować, a ja będę blisko. Jeśli będziesz chciał lub chciała, możesz powiedzieć „stop” albo poprosić o przerwę.

Dodatkowe krótkie zdania, które działają:

To miejsce jest bezpieczne.

Nie musisz mówić wszystkiego.

Wracamy razem do domu.

⸻

16 pytań dziecka i odpowiedzi rodzica (dziecko 3-6 lat)

Jak czytać odpowiedzi w tej ściądze?

Odpowiedź rodzica – to dłuższa wersja dla Ciebie, gdy dziecko dopytuje lub potrzebuje więcej wyjaśnień.

Wersja ultra krótka – to jedno zdanie, które możesz powiedzieć przedszkolakowi prostym, zrozumiałym językiem.

1. Kim jest psycholog?

Odpowiedź rodzica: Psycholog to osoba, która pomaga zrozumieć emocje, myśli i zachowanie. Nie robi zastrzyków i nie bada ciała. W gabinecie rozmawia się i czasem bawi lub rysuje.

Wersja ultra krótka: To ktoś od uczuć i trudnych spraw.

2. Po co tam idziemy?

Odpowiedź rodzica: Idziemy po wsparcie, żeby było Ci łatwiej. Chcemy lepiej zrozumieć, co jest trudne i co pomaga.

Wersja ultra krótka: Idziemy po pomoc, żeby było spokojniej.

3. Czy zrobiłem lub zrobiłam coś źle?

Odpowiedź rodzica: Nie. To nie kara. Nikt Cię nie osądza. Szukamy sposobu, żeby było Ci lepiej.

Wersja ultra krótka: Nie jesteś w kłopocie.

4. Czy to boli? Czy to jak u lekarza?

Odpowiedź rodzica: Nie boli. Nie ma badań ciała. To rozmowa i czasem zabawa, rysowanie lub gry.

Wersja ultra krótka: Nie boli. Tu się rozmawia i bawi.

5. Co ja będę tam robić?

Odpowiedź rodzica: Możesz rozmawiać, rysować, bawić się, układać, a nawet milczeć. Psycholog dopasuje spotkanie do Ciebie.

Wersja ultra krótka: Możesz rysować i bawić się.

6. Czy muszę mówić?

Odpowiedź rodzica: Nie musisz. Możesz mówić tyle, ile chcesz. Możesz też powiedzieć „nie wiem” albo „nie teraz”.

Wersja ultra krótka: Możesz mówić albo nie mówić.

7. A jeśli nie będę wiedzieć, co powiedzieć?

Odpowiedź rodzica: To normalne. Psycholog pomoże pytaniami, zabawą albo rysowaniem. Nie musisz mieć gotowych słów.

Wersja ultra krótka: Możesz nie wiedzieć. To OK.

8. Czy mogę płakać albo się złościć?

Odpowiedź rodzica: Tak. W gabinecie wolno czuć i pokazywać emocje. Psycholog pomoże je nazwać i przejść przez nie bezpiecznie.

Wersja ultra krótka: Możesz płakać. Jestem obok.

9. Czy mogę wziąć ze sobą coś swojego?

Odpowiedź rodzica: Tak. Możesz zabrać pluszaka, autko, kocyk albo coś, co daje Ci spokój.

Wersja ultra krótka: Weź swojego misia.

10. Jak wygląda gabinet? Co tam jest?

Odpowiedź rodzica: To spokojne miejsce. Są fotele lub kanapa, czasem zabawki, kredki, gry, chusteczki. Jest tak, żebyś czuł lub czuła się bezpiecznie.

Wersja ultra krótka: Tam jest spokojnie i bezpiecznie.

11. Czy ty będziesz ze mną?

Odpowiedź rodzica: Często na początku rodzic jest razem z dzieckiem. Potem czasem psycholog proponuje chwilę rozmowy sam na sam, ale zawsze to omawiamy i dbamy o bezpieczeństwo.

Wersja ultra krótka: Najpierw będę obok.

12. Czy psycholog powie wszystko mamie i tacie?

Odpowiedź rodzica: Psycholog zwykle nie powtarza wszystkiego słowo w słowo. Rodzice dostają raczej wskazówki, jak pomagać. Są wyjątki, gdy chodzi o bezpieczeństwo.

Wersja ultra krótka: To bezpieczne. Psycholog nie plotkuje.

13. Co to znaczy tajemnica u psychologa?

Odpowiedź rodzica: To znaczy, że rozmowa jest prywatna. Jeśli jednak coś zagraża Twojemu bezpieczeństwu, dorośli muszą pomóc i wtedy psycholog mówi o tym z rodzicem.

Wersja ultra krótka: To tajne, chyba że trzeba Cię chronić.

14. Czy psycholog mnie ocenia?

Odpowiedź rodzica: Nie ma ocen i nie ma sprawdzianu. Psycholog nie sprawdza, czy jesteś grzeczny. On lub ona chce zrozumieć i pomóc.

Wersja ultra krótka: Nie ma stopni.

15. Czy psycholog będzie mnie naprawiał?

Odpowiedź rodzica: Nie jesteś popsuty ani popsuta. Psycholog pomaga znaleźć sposoby, żeby było Ci łatwiej z emocjami, stresem i relacjami.

Wersja ultra krótka: Nie jesteś zepsuty. Pomoc ma sprawić, że będzie lżej.

16. Co po wizycie? Czy mogę powiedzieć, jak było?

Odpowiedź rodzica: Tak. Po spotkaniu zapytam Cię, co było w porządku, a co trudne. Twoje zdanie jest ważne. Jeśli coś Ci nie pasowało, możemy to powiedzieć psychologowi.

Wersja ultra krótka: Powiesz mi, jak się czułeś lub czułaś. To ważne.

⸻

Co rodzic może powiedzieć dziecku na start (7-10 lat):

dziemy do psychologa, bo chcemy Ci pomóc, kiedy coś jest trudne albo emocji jest dużo. To nie kara i nic nie boli. Możesz rozmawiać, bawić się albo rysować, a jak nie chcesz mówić, to też jest OK. Ja będę blisko i po wizycie wracamy razem.

16 pytań dziecka (7-10 lat) + odpowiedź rodzica w 1 zdaniu

1. Kim jest psycholog?

To osoba, która pomaga dzieciom z uczuciami i trudnymi sytuacjami.

2. Po co tam idziemy?

Żeby było Ci łatwiej i żebyśmy wiedzieli, jak Ci pomagać.

3. Czy to moja wina?

Nie, to nie kara i nikt nie szuka winnego.

4. Czy to boli?

Nie, nic nie boli, nie ma badań ciała.

5. Co będę tam robić?

Możesz rozmawiać, rysować, bawić się lub układać.

6. Czy muszę mówić?

Nie musisz, możesz mówić tyle, ile chcesz.

7. A jeśli nie wiem, co powiedzieć?

To normalne, psycholog pomoże pytaniami i zabawą.

8. Czy mogę płakać albo się złościć?

Tak, wolno mieć emocje, a psycholog pomoże je ogarnąć.

9. Czy mogę zabrać pluszaka lub piłkę?

Tak, możesz wziąć coś, co daje Ci spokój.

10. Czy ty będziesz ze mną?

Na początku tak, a potem zobaczymy, jak będzie Ci wygodniej.

11. Czy psycholog powie wszystko rodzicom?

Rodzice dostają wskazówki, ale nie musi mówić każdego słowa.

12. Co to znaczy „tajemnica u psychologa”?

To znaczy, że to prywatne, chyba że trzeba zadbać o bezpieczeństwo.

13. Czy ktoś w szkole się dowie?

Nie musi się dowiedzieć, to jest prywatna sprawa.

14. Czy psycholog mnie ocenia?

Nie ma ocen ani sprawdzianu.

15. Ile to potrwa?

Najpierw sprawdzimy, co jest potrzebne, i ustalimy plan.

16. Co po wizycie, będziesz mnie wypytywać?

Zapytam krótko, jak się czułeś/czułaś, bez naciskania.

⸻

Co rodzic może powiedzieć dziecku na start (11-18 lat):

Idziemy do psychologa, bo chcemy lepiej zrozumieć sytuację i znaleźć konkretne rozwiązania, żeby było Ci lżej. To nie jest kara ani „naprawianie Ciebie”. Masz wpływ na tempo rozmowy i możesz powiedzieć „nie chcę o tym teraz”. Zależy mi na Twoim poczuciu bezpieczeństwa i na tym, żebyś czuł/a się traktowany/a poważnie.

16 pytań dziecka (11-18 lat) + odpowiedź rodzica w 1 zdaniu

1. Kim jest psycholog?

To osoba, która pomaga ogarnąć emocje, stres i relacje, bez oceniania i moralizowania.

2. Po co idziemy?

Żeby zrozumieć, co Cię obciąża i co realnie może pomóc.

3. Czy to znaczy, że „coś ze mną nie tak”?

Nie, to znaczy, że szukamy wsparcia i rozwiązań, a nie winy.

4. Jak wygląda pierwsza wizyta?

To rozmowa o tym, co się dzieje, co jest trudne i kiedy, co już próbowałeś/aś, co pomaga choć trochę, a potem ustalamy, co robimy dalej.

Nie musisz być gotowy/a na wszystko od razu — pierwsza wizyta to też tylko poznanie i sprawdzenie, czy to dla Ciebie.

5. Czy muszę mówić?

Nie musisz, możesz mówić w swoim tempie albo zacząć od „nie wiem”.

6. Co jeśli nie ufam albo się wstydzę?

To normalne, zaufanie buduje się spokojnie i nie na siłę.

7. Czy mogę odmówić odpowiedzi na pytanie?

Tak, masz prawo powiedzieć „nie teraz” i wrócić do tematu później.

8. Czy to, co powiem, zostaje między mną a psychologiem?

Zwykle tak, a wyjątkiem są sytuacje zagrożenia bezpieczeństwa, wtedy dorośli muszą reagować.

9. Czy psycholog wszystko powie rodzicom?

Rodzice dostają ogólne wnioski i wskazówki, a nie pełny „raport” z Twoich słów.

10. Czy rodzic ma być w gabinecie?

Możemy zacząć razem i ustalić formę tak, żebyś miał/a komfort i wpływ.

11. Czy będą testy albo diagnoza?

Czasem są kwestionariusze lub rozmowa diagnostyczna, żeby lepiej zrozumieć sytuację i dobrać pomoc.

12. Czy to jest terapia?

Pierwsze spotkania to zwykle konsultacje, a potem decyduje się, czy potrzebna jest terapia, czy wystarczą zalecenia.

13. Co jeśli mi się nie spodoba ten psycholog?

Masz prawo to powiedzieć i wtedy szukamy lepszego dopasowania.

14. Czy ktoś w szkole się dowie?

Nie, to prywatne, nikt nie musi mieć takiej informacji.

15. Ile to potrwa i kiedy będzie „efekt”?

Po kilku spotkaniach zwykle widać kierunek i ustala się realny plan czasu.

16. Co po wizycie, będziesz mnie przepytywać?

Zapytam, jak było i co Ci pasuje, ale bez przesłuchania i nacisku.

Życzę Wam owocnych rozmów z Waszymi dziećmi. Im więcej spokoju i jasności przed wizytą, tym łatwiej dziecku poczuć się bezpiecznie.